Wat je van jezelf en je lichaam vindt en hoe je met de positieve en negatieve kanten van jezelf en anderen omgaat, hangt samen met wat je op dit gebied geleerd hebt toen je tussen de 3 en 6 jaar oud was. In deze periode leerde je voor het eerst het verschil tussen goed en fout gedrag. Als je lief was (als je je gedroeg zoals de volwassenen in je leven verwachtte en wilde dat je je gedroeg) werd je beloond. Als je stout was (je gedroeg op een manier die voor deze volwassenen onaanvaardbaar was), kreeg je straf.

Een beloning was bijvoorbeeld een complimentje, snoepgoed, speelgoed of een uitstapje. Straffen konden op emotioneel vlak liggen - misschien werd je uitgelachen of geplaagd, of deden je ouders net of je er niet was. - of lichamelijk van aard zijn - misschien kreeg je een pak slaag of een draai om je oren of werd je naar je kamer gestuurd. Omdat je bang was voor straf en graag zo'n beloning kreeg, leerde je al snel wat acceptabel was en wat niet. 

De tijd tussen 3 en 6 was een delicate periode. Het was de tijd waarin de fundering werd gelegd voor je gevoel van eigenwaarde. Als je leerde dat je in principe goed was, ook al deed je af en toe iets stouts, heeft je gevoel van eigenwaarde waarschijnlijk een stevige basis. Als volwassene kun je dan fouten maken zonder het gevoel te hebben dat je slecht bent, net zoals een kind dat heeft.  Als je als kind daarentegen voortdurend te horen kreeg hoe slecht je was, zal je gevoel van eigenwaarde daar verschrikkelijk onder geleden hebben. het kan heel goed dat je daardoor bent opgegroeid bent met het idee dat je altijd slecht zou blijven.

Als volwassenen ben je dan waarschijnlijk heel bang om een fout te maken, want iedere fout bevestigd deze gevoelens en tast je gevoel van eigenwaarde nog verder aan. Dit gebrekkige gevoel van eigenwaarde wordt de kern van je schaamtegevoel. Je schaamt je als je het gevoel hebt dat je niet goed genoeg bent of geen liefde waard bent. Ik denk dat schaamtegevoelens zich ontwikkelen als reactie op angst. Je bent bang dat je in de steek gelaten zult worden omdat je geen liefde waard bent. Als je een jaar of drie bent, ga je uitzoeken hoe je met andere mensen om moet gaan. Je weet wat je moet doen om te krijgen wat je nodig hebt. Als er echter alcohol problemen of andere stoornissen waren in het gezin waar je bent opgegroeid, zijn je behoeften waarschijnlijk niet vervuld - ze werden genegeerd of konden gewoon niet vervuld worden. het kan zijn dat je uitgelachen of uitgescholden werd omdat je behoeften had. De woorden die anderen voor jou gebruikten, werden de fundering voor hoe jij jezelf zag. Als ze zeiden dat je slecht was, ging je geloven dat je slecht was. Als ze zeiden dat je dom was, ging je geloven dat je dom was. Een groot deel van de negatieve dingen die je als volwassenen tegen jezelf zegt, stammen uit die periode van je leven. De schaamtegevoelens, de drang naar perfectie, de kritiek die je op jezelf en anderen hebt en je zwart - wit denken komen allemaal uit deze ontwikkelingsfase.

Mogelijke problemen uit deze ontwikkelingsfase:

* Je generen voor je lichaam

* Zeer veel kritiek hebben op jezelf - vol schaamtegevoelens zitten

* Seks gebruiken om je dichterbij een ander te voelen, omdat je geen andere manier kent

* Drang tot perfectie

* Onverdraagzaamheid jegens anderen