Slaap is in feite een veranderde staat van bewustzijn, en is al eeuwenlang onderwerp van speculatie. Wetenschappers, wijzen en filosofen breken al honderden jaren het hoofd over vragen naar het doel van slaap, wat er in de hersenen gebeurt tijdens de slaap, en wat de oorzaak is van slaap. Slaapklinieken over de gehele wereld hebben ontdekt dat slaapproblemen een van de meest voorkomende gezondheidsklachten zijn.
Met de ontwikkeling van het elekto - encefalogram of EEG in 1952 bereikten onderzoekers een doorbraak in het slaaponderzoek. De EEG’s toonden aan dat de hersenen tijdens de slaap perioden van activiteit vertonen die net zo intens zijn als wanneer de eigenaar wakker is. Dat betekende dat de theorie dat slapende hersenen alleen maar rusten, niet klopte. Door de EEG’s ontdekte de onderzoekers de relatie tussen hersenactiviteit, snelle oogbewegingen, Nu beter bekend als REM (rapid eye movement) en dromen. Ze zagen dat REM plaatsvond tijdens een droomslaap, maar niet tijdens niet-dromende of slowwave – slaap
De ritmen of cycli van onze hersengolven veranderen tijdens de fasen van onze slaap. Wetenschappers hebben deze ritme alfa en beta en delta genoemd, naar de letters van het Griekse alfabet. Het betaritme is het ritme van de hersengolven in dat deel van onze hersenen dat beslissing neemt wanneer we wakker zijn. Het alfritme is een langzamer meer ontvankelijk ritme, en delta is de langzaamste cyclus die plaatsvindt in diepe slaap of narcose.
De vroege alfafase van onze slaap is zo licht dat we gemakkelijk wakker worden en zelfs kunnen beweren niet te hebben geslapen. In deze fase kunnen Hypnagoge beelden (Levendige dromengewaarwordingen verschijnen. Deze beelden zijn helder en kunnen gezichten, landschappen, dieren, stippen of zelfs gekleurde vormen en vlekken bevatten. We kunnen deze beelden zelf stimuleren door zacht met onze vingertoppen op onze oogleden te drukken of door naar heldere gekleurde beelden te kijken voor we gaan slapen
Na de alfafase komen we geleidelijk in een diepere slaapfase die algemene ontspanning, een langzamere hartslag, een lagere bloeddruk en een lagere lichaamstemperatuur met zich meebrengt. Dan volgt de REM slaap ofwel onze eerste droomfase, en gedurende de hele nacht wisselen diepe, verkwikkende slaap en spectaculaire, onthullende droomfasen elkaar af. Tegenwoordig weten we dat de REM slaap, of het dromen ongeveer 90 minuten nadat we in slaap vallen begint en iedere 90 minuten opnieuw voorkomt, ongeveer 4 of 5 keer per nacht. Tijdens de REM slaap zijn bepaalde hersencellen actief en anderen niet.
De niet – actieve cellen zijn de cellen die neurotransmitters afscheiden, stoffen die van essentieel belang zijn voor oplettendheid, ons leren en geheugen, en dit zou de reden zijn dat velen van ons onze dromen vergeten, terwijl onderzoeken aantonen dat als men tijdens de REM slaap wakker gemaakt wordt, alle details worden herinnert, terwijl als men doorslaapt dit niet het geval is.
Op het moment dat de cellen die neurotransmitters afscheiden niet meer actief zijn, versnelt de hersenactiviteit. De bloeddruk stijgt, de ademhaling versnelt en het hart gaat sneller kloppen. Onze spieren ontspannen maar kunnen desondanks krampachtig bewegen, we kunnen zelfs zacht mompelen of zuchten. We bevinden ons in een andere wereld, een zelfgeschapen universum